Başkan Özlü'den 12 Kasım Değerlendirmesi

Düzce'de 12 Kasım 1999'da meydana gelen ve kenti derinden sarsan büyük depremin üzerinden 27 yıl geçti. Düzce Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü, deprem gecesine ait anılarını, yaşadığı zorlu yolculuğu ve kentin yeniden yapılanma sürecini paylaştı. Özlü, Düzce'nin konut stokunun yüzde 80'inin yeni yapılarla değiştiğini belirterek, depreme dirençli şehir hedefi doğrultusunda atılan adımları anlattı. Deprem anını bizzat yaşayan belediye personeli de arama-kurtarma çalışmaları ve hizmetlerin sürdürülmesi sürecindeki deneyimlerini aktardı.

Düzce Belediyesi'nin açıklamasına göre, Başkan Özlü, deprem sırasında Ankara'da Savunma Sanayii Müsteşarlığı ve TAI Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptığını, haberi alır almaz Düzce'ye hareket ettiğini ifade etti. Bolu güzergahının kapalı olması nedeniyle Akyazı ve Sakarya üzerinden ilerleyerek sabah saat 06.00-06.30 sıralarında kente ulaştığını belirten Özlü, ailesinin sağ salim kurtulduğunu ancak şehir merkezindeki yıkımın korkunç boyutlarda olduğunu dile getirdi. Özlü, o geceyi şu sözlerle anlattı: "Şehirde gördüğüm manzara çok korkunçtu. Ablamın kaldığı ev yan yatmıştı ama onlar sağ çıkmışlardı. Perişandı her taraf. Kurtarma çalışmaları devam ediyordu. Çok sayıda araç, dozer, iş makinesi ve çok sayıda insan arama-kurtarma faaliyetlerinde bulunuyordu. Şehir çok kötüydü, perişan bir haldeydi. Allah Düzce'ye bir daha 12 Kasım'lar yaşatmasın."

Kent merkezindeki ağır yıkımın yeni yerleşim alanları oluşturulmasını zorunlu kıldığını belirten Özlü, yaklaşık 50 bin kişinin yaşadığı Bahçeşehir bölgesinin doğru bir tercih olduğunu vurguladı. Düzce'nin kuzeyindeki Kaynaşlı, Bahçeşehir, Konuralp, Boğaziçi ve Çilimli hattının zemin açısından daha sağlam ve yüksek rakımlı olduğunu ifade eden Özlü, bu bölgenin yapılaşmaya uygun olduğunu kaydetti. Şehrin konut stokunun yüzde 80'inin yeni olduğunu hatırlatan Özlü, 23 Kasım 2022 depreminde can kaybı yaşanmamasını bu yenilenmenin bir göstergesi olarak değerlendirdi. Yüksek katlı yapılaşmaya izin verilmediğini belirten Özlü, "Düzce'de bugün yapılaşma maksimum zemin+4'tür. 4 kattan yukarısı yasaktır. Biz depremlere dirençli bir şehir olmak için; hem deprem yönetmeliklerini harfiyen uygulayan bir şehiriz. Hem kat yüksekliğine sınır getiren, yatay mimariyi önceleyen bir politika takip ediyoruz" dedi.

Deprem gecesini ve sonrasındaki çalışmaları anlatan belediye personeli de tanıklıklarını paylaştı. Dönemin Hesap İşleri Müdürü Vahap Demirel, deprem anını şu sözlerle aktardı: "Kırmızı ışıkta beklerken bir kütleme sesi oldu, ardından sallanmaya başladık. Tam bir kaos vardı. İnsanlar bir yerlere kaçışıyordu. Bağırışlar, imdat sesleri, korna sesleri... Araçlar birbirine girmişti. Celal Kasapoğlu Caddesi'ndeki binaların neredeyse yüzde 90'ı yıkılmıştı. Yollar kapanmıştı. Çok kötü bir ortamdı." Dönemin harita teknikeri Ahmet Bayar ise gördüğü manzarayı "Her şey yerle bir olmuştu. Binalar pasta gibi kat kat üst üste yığılmıştı" şeklinde tanımladı.

Dönemin Bilgi İşlem Müdürü Halit Ramazan Kubilay, deprem sırasında ailesiyle birlikte evinde olduğunu ve sarsıntı başladığında daha önce hazırladığı deprem köşesinde toplandıklarını anlattı. Depremin ardından ailesiyle dışarı çıktıklarını ve okulun bahçesine sığındıklarını kaydeden Kubilay, "Sabaha kadar defalarca deprem tekrar etti. Bir ara yer yarılıp girecek miyiz diye bir düşünceye de kapıldık" sözleriyle yaşadıklarını paylaştı. Bayar, gece saat 03.00'ten sonra yardım malzemelerini taşıyan helikopterlerin, TIR'ların ve kamyonların kente ulaşmaya başladığını ifade etti.

Deprem sonrasında belediye çalışanlarının da depremzede olduğunu hatırlatan Vahap Demirel, itfaiye personelinin zorlu koşullarda çalıştığını vurguladı. Demirel, "İtfaiyede çalışan arkadaşların o akşam binaları yıkıldı, 3 tane arkadaşları görev şehidi oldu. Arkadaşlarını kurtarmak bir yandan, bir taraftan da yangınlar oluştu onlara müdahale etmek.. Onlar çok büyük özveri ve fedakarlıkla çalıştılar. Ben en çok onları takdir ediyorum" dedi. Bayar ise zemindeki değişimi gözler önüne seren bir anısını paylaşarak, "Depremden önce bir mesafe okumuştum. Depremden sonra aynı mesafeyi tekrardan okuduğumda arada 80 cm fark vardı. Arada yarık oluştuğu için mesafenin bozulduğunu gördük" şeklinde konuştu.

Belediye hizmetlerinin kesintiye uğramaması için yoğun çaba harcandığını belirten Kubilay, 17 Ağustos depreminde ağır hasar alan belediye binası nedeniyle hizmetlerin çadırda sürdürüldüğünü, 12 Kasım depremi sonrası ise bilgi işlem altyapısının bir hafta içinde yeniden kurulduğunu aktardı. Vatandaşların hasar tespitleri için gerekli belgelere ulaşabilmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı. Demirel ise belediyeye tahsis edilen prefabrik binada birçok müdürlüğün 2005 yılına kadar çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti.

Yeniden yapılanma sürecinde uluslararası desteğin de alındığını belirten Kubilay, Japon uzmanların risk haritaları ve teknolojik destek amacıyla kentte çalışmalar yürüttüğünü ifade etti. Bayar ise İmar Müdürlüğü olarak çeşitli arazileri incelediklerini ve Bahçeşehir bölgesinin zemin uygunluğu nedeniyle önerildiğini anlattı. Alınan yeni önlemlerle Düzce'nin daha güvenli bir şehir haline geldiğini belirten Bayar, "Ben bir sonraki depremde Düzce'nin çok daha sağlam çıkacağını düşünüyorum" diyerek sözlerini tamamladı.

TürkAta Haber Ajansı
Karadenizden Haber